Zadar czy Split? co wybrać na wymarzone wakacje w Chorwacji?

Nie da się ukryć, że już niedługo każdy z nas będzie mógł cieszyć się malowniczymi i wymarzonymi wakacjami. Wakacje są dla nas jednym z najważniejszych momentów, w których możemy na chwilę zapomnieć o obowiązkach związanych z pracą lub ze szkołą. Nie da się ukryć, że turyści z naszego kraju w wyjątkowy sposób pokochali Chorwację. To właśnie ona stała się ich głównym celem podróży w okresach wakacyjnych. Niemniej jednak cały kraj ma do zaoferowania tak wiele, a turyści zwykle nie mogą zdecydować się odnośnie tego, czy lepiej jest wybrać malowniczą północ, czy rozrywkowe południe Chorwacji. Z jednej strony swoją magicznością kusi nas Zadar, z drugiej zaś Split, który praktycznie nigdy nie zasypia. Wobec tego, gdzie udać się na wakacje – do Zadaru czy Splitu?

Zadar czy Split? Fakty i ciekawostki

• Split to drugie co do wielkości miasto Chorwacji, liczące około 180 tysięcy mieszkańców, z imponującą historią sięgającą czasów rzymskiego cesarza Dioklecjana, który właśnie tu wzniósł swój pałac na przełomie III i IV wieku n.e.
• Zadar to miasto o ponad 3000-letniej historii, niegdyś stolica Dalmacji i ważny ośrodek Republiki Weneckiej. Dziś liczy około 75 tysięcy mieszkańców i uchodzi za jedno z najbardziej urokliwych miast północnej Dalmacji.
• W Splicie znajduje się Pałac Dioklecjana – największy zachowany kompleks pałacowy z czasów rzymskich, wpisany na listę UNESCO. Całe stare miasto zostało zbudowane wokół tej monumentalnej budowli o powierzchni około 30 000 m².
• Zadar może się pochwalić wyjątkowymi instalacjami artystycznymi – Morskimi Organami oraz Pozdrowieniem Słońca, które powstały z inicjatywy architekta Nikoli Bašića. Organy wykorzystują fale morskie do tworzenia naturalnej muzyki, a Pozdrowienie Słońca to interaktywny krąg świetlny zbudowany z 300 paneli fotowoltaicznych.
• Split to ważny węzeł komunikacyjny z dużym portem promowym, lotniskiem i stacją kolejową, co czyni go idealnym punktem startowym do dalszych podróży po Dalmacji i na chorwackie wyspy, takie jak Brač, Hvar, Šolta czy Vis.
• Z Zadaru łatwo zorganizować jednodniowe wycieczki do aż pięciu parków narodowych, w tym do Parku Narodowego Kornati (89 wysp), Paklenicy (szlaki trekkingowe w kanionach), Krka (wodospady), Plitwickich Jezior i Północnego Velebitu. To absolutna mekka dla miłośników przyrody.
• Ceny w Zadarze są średnio o 10–20% niższe niż w Splicie, zarówno jeśli chodzi o zakwaterowanie, gastronomię, jak i atrakcje turystyczne – szczególnie poza ścisłym sezonem.

Split czy Zadar – dwie magiczne skrajności w Chorwacji

Nie oszukujmy się, cała Chorwacja jest magiczna i wyjątkowo piękna. Każda z jej części ma bowiem do zaoferowania coś innego. Zarówno północ, jak i południe kraju, to jednak dwie skrajności, które mają swoje specyficzne wyróżniki. Nie jest tajemnicą, że zwykle ci z podróżnych, którzy cenią sobie przede wszystkim zwiedzanie, zabytki i poznawanie historii, wybierają Zadar. To właśnie to miasto można nazwać największym skupiskiem majestatycznych i okazałych budowli, które są wdzięcznymi reprezentantami wielu różnych stylów architektonicznych.

Z drugiej zaś strony nie można zapomnieć również o tym, że niektórzy podróżni wybierają Chorwację ze względu na jej piękne plaże i rozrywkowość. Wówczas ich kroki skierowane są w stronę Splitu, który wielokrotnie już zyskał sobie miano miasta, które nigdy nie śpi. Tak więc turyści często zastanawiają się, czy jechać do Splitu czy Zadaru? Jest to w pełni zrozumiałe. Kraj ten jest pełen wspaniałych miejsc, od parków narodowych i regionów winiarskich po fotogeniczne nadmorskie miasta i światowej klasy plaże. Nie jest wykluczone, że po prostu nie masz wystarczająco dużo czasu, aby odwiedzić wszystkie najważniejsze punkty w Chorwacji, a co za tym idzie, musimy dokonać pewnego wyboru.

Okazuje się, że nie da się jednoznacznie ocenić czy to Split, czy może jednak Zadar będą lepszym wyborem. Wszystko zależy bowiem od preferencji turystów i ich zainteresowań. Muszą więc przekonać się oni o tym sami, na własnej skórze.

Split czy Zadar – porównanie popularności miast

Split jest prawdopodobnie bardziej znanym i bardziej docenianym miastem niż Zadar. Zwykle podróżni wskazują na to, że Split jest po prostu większy i posiada więcej połączeń lotniczych, a także i transportowych. Co więcej, w mieście zwykle jest również o wiele więcej atrakcji, które z pewnością docenią w szczególności ci podróżni, którzy stawiają przede wszystkim na błogie lenistwo na plaży, czy chociażby na zabawę do białego rana w modnych klubach nocnych.

Z drugiej strony Zadar zdecydowanie zasługuje na to, by podróżni poświęcili mu o wiele więcej uwagi niż dotychczas. Miasto z pewnością jest mniej popularnie od Splitu, jednak ze względu na jego historyczność i starożytność, również zasługuje na uznanie i znacznie większych rozgłos. Szanse są całkiem spore, odnośnie tego, że podróżni zakochają się w Zadarze, jeśli tylko zdecydują się go odwiedzić. Łączy on w sobie zarówno wielowiekową architekturę, jak i nowoczesne atrakcje turystyczne, oferując dostęp do wspaniałych plaż i zabawne wycieczki po wyspach. Wobec tego Split jest bardziej znany i rozsławiony, jednak Zadar depcze mu po piętach i z roku na rok staje się on pierwszorzędnym celem podróży.

Co można robić w Zadarze? – powody, dla których warto odwiedzić to miasto

Zadar to z pewnością miasto o niezwykle bogatej i interesującej historii. Założone zostało ono jako osada iliryjska w IX wieku przed naszą erą i jednocześnie sprawia to, że to właśnie Zadar jest najstarszym stale zamieszkałym miastem w Chorwacji. Jego Stare Miasto położone jest na prostokątnym półwyspie, a to czyni je również najbardziej wysuniętym na północ nadmorskim miastem na całym, malowniczym i fantazyjnym wybrzeżu Dalmacji. Co więcej, Zadar znajduje się dokładnie pośrodku wspomnianego już chorwackiego wybrzeża. Warto wiedzieć, że w I wieku przed naszą erą Zadar stał się kolonią rzymską i pozostawał pod panowaniem rzymskim aż do upadku Cesarstwa Zachodniorzymskiego, które nastąpiło dopiero w V wieku naszej ery.

Współcześnie w mieście można napotkać wiele widocznych śladów okresu rzymskiego. Na większą uwagę zasługuje z całą pewnością Forum Romanum, które jest największe na całym wschodnim wybrzeżu Morza Adriatyckiego. Zadar to również miasto, które dołożyło swoją cegiełkę do średniowiecznej architektury. Dość dobrze uwidacznia się ona w katedrach i różnorodnych kościołach, które są symbolem miasta. Bogata jest również architektura pochodząca z okresu weneckiego. Świetnym tego przykładem są masywne mury miejskie, wpisane na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO. Dodatkowo z Zadaru turyści mają niezwykle prosty dostęp do wielu wysp Morza Adriatyckiego, a także do wielu wspaniałych plaż.

Największe atrakcje Zadaru – czyli czego turysta pominąć nie może?

Z całą pewnością można stwierdzić, że turyści w Zadarze nie będą mogli narzekać na brak atrakcji, bądź będą musieli stawić czoło wyjątkowej nudzie. Zadar pomimo tego, że jest miastem starożytnym i w pełni historycznym, w dalszym ciągu nie pozwoli nikomu poznać, co oznacza nuda. Tak więc jakie są największe i najlepsze atrakcje tego miasta?

Morskie Organy

Morskie Organy w Zadarze (chor. Morske orgulje) to unikalna atrakcja architektoniczno-dźwiękowa, zaprojektowana przez Nikolę Bašića i udostępniona w 2005 roku. Instalacja znajduje się na promenadzie w zachodniej części Zadaru i wykorzystuje siłę fal morskich do tworzenia naturalnej muzyki. Pod marmurowymi schodami ukryty jest system rur i komór rezonansowych, które dzięki ruchowi wody wytwarzają dźwięki – każdorazowo inne, zależne od intensywności fal. To instrument bez muzyka, grający w rytm Adriatyku.

Pomysł na stworzenie Organów narodził się w trakcie rewitalizacji wybrzeża po wojnie w latach 90. Zamiast typowej promenady powstała poetycka przestrzeń łącząca naturę z architekturą. Projekt zdobył m.in. nagrodę European Prize for Urban Public Space (2006). Dziś Morskie Organy są jednym z symboli Zadaru – przyciągają setki osób dziennie, stając się miejscem kontemplacji, relaksu i niezapomnianych zachodów słońca. To harmonia morza, kamienia i ludzkiej wyobraźni.

Greeting to the Sun, czyli Powitanie Słońca

Pozdrowienie Słońca (chor. Pozdrav Suncu) to nowoczesna instalacja świetlna autorstwa Nikoliego Bašića, ukończona w 2008 roku jako dopełnienie koncepcji Morskich Organów. Znajduje się tuż obok nich, na samym końcu zadarskiej promenady, gdzie zachody słońca uchodzą za najpiękniejsze nad Adriatykiem. Instalacja składa się z okręgu o średnicy 22 metrów, zbudowanego z 300 szklanych paneli fotowoltaicznych, które w ciągu dnia absorbują energię słoneczną. Po zmroku ta energia zasila barwną iluminację świetlną, tworząc pulsujące, hipnotyzujące wzory – zupełnie jak żywy organizm reagujący na rytm otoczenia.

Greeting to the Sun to hołd dla natury, technologii i kosmosu. Obok centralnego okręgu znajdują się mniejsze, symbolizujące planety Układu Słonecznego, a rytm świateł zsynchronizowany jest z działaniem Morskich Organów. Instalacja szybko stała się jednym z najbardziej fotografowanych miejsc w Chorwacji. Turyści i mieszkańcy zbierają się tu wieczorami, by oglądać świetlny taniec barw w rytmie fal i wiatru. To nie tylko atrakcja, ale również symbol ekologii i energii odnawialnej, który udowadnia, że sztuka publiczna może inspirować i poruszać bez użycia słów.

Katedra Anastazji

Katedra św. Anastazji (chor. Katedrala sv. Stošije) to największy kościół w Dalmacji i jeden z najważniejszych zabytków Zadaru. Jej historia sięga IV wieku, kiedy w miejscu dzisiejszej budowli znajdowała się pierwsza chrześcijańska bazylika. Obecna forma katedry powstała w XII i XIII wieku, w stylu romańskim, a jej monumentalna fasada i dzwonnica należą do najpiękniejszych przykładów tego stylu w Chorwacji. Katedra została poświęcona św. Anastazji, męczennicy z czasów cesarza Dioklecjana, której relikwie zostały sprowadzone do Zadaru przez biskupa Donata w IX wieku. Relikwiarz świętej znajduje się w głównym ołtarzu i do dziś przyciąga pielgrzymów oraz miłośników sztuki sakralnej.

Wnętrze świątyni zachwyca trójnawową konstrukcją, marmurowymi detalami oraz romańsko-gotyckim chórem, a także bogatą historią przechowywaną w mozaikach, freskach i rzeźbach. Na szczególną uwagę zasługuje również imponująca dzwonnica, z której roztacza się widok na całe miasto i Zatokę Zadarską. Katedra św. Anastazji pełni ważną rolę w życiu duchowym i kulturalnym miasta – odbywają się tu koncerty muzyki sakralnej, nabożeństwa i uroczystości kościelne o dużym znaczeniu dla społeczności lokalnej. Dzięki swojej architekturze, historii i duchowemu znaczeniu, katedra pozostaje nie tylko religijnym centrum Zadaru, ale i jednym z najcenniejszych pomników dziedzictwa Dalmacji.

Kościół św. Donata

Kościół św. Donata (chor. Crkva sv. Donata) to jeden z najbardziej rozpoznawalnych i symbolicznych zabytków Zadaru, a zarazem jeden z najlepiej zachowanych przykładów architektury przedromańskiej w Europie. Powstał w IX wieku, z inicjatywy biskupa Donata, którego imię świątynia nosi do dziś. Początkowo był poświęcony Trójcy Świętej, ale już w średniowieczu zaczęto nazywać go imieniem fundatora. Kościół ma charakterystyczny cylindryczny kształt z trzema apsydami, co czyni go unikalnym w skali całego regionu adriatyckiego. Wzniesiony został na ruinach rzymskiego forum, a do dziś w jego murach można dostrzec fragmenty dawnych kolumn i kamiennych detali z czasów Cesarstwa Rzymskiego. Wysokość świątyni sięga około 27 metrów, a średnica głównej nawy to blisko 22 metry.

Świątynia nigdy nie była bogato zdobiona – jej siła tkwi w surowości formy i harmonii proporcji. To budowla monumentalna, a zarazem ascetyczna, pełna wewnętrznego rytmu i doskonałości geometrycznej. Z uwagi na doskonałą akustykę wnętrza, kościół nie pełni dziś funkcji liturgicznej, lecz jest wykorzystywany jako sala koncertowa i miejsce wydarzeń muzyki klasycznej, zwłaszcza podczas Letniego Festiwalu w Zadarze. Kościół św. Donata jest nie tylko wizytówką Zadaru, ale i bezcennym pomnikiem kultury europejskiej, będącym świadectwem wczesnośredniowiecznej architektury sakralnej oraz chrześcijańskiego dziedzictwa Chorwacji. To obowiązkowy punkt każdej podróży śladami historii w tej części Adriatyku.

Forum Romanum

Jest to największy plac antyczny odkryty na wschodnim wybrzeżu Adriatyku i jeden z najlepiej zachowanych świadków rzymskiej obecności w Dalmacji. Powstało w okresie od I wieku p.n.e. do III wieku n.e., z inicjatywy rzymskiego cesarza Augusta, którego dedykacyjne inskrypcje zachowały się do dziś. Plac miał charakter administracyjno-religijny i był centralnym punktem życia publicznego. Otoczony kolumnadami, z monumentalnymi świątyniami, budynkami urzędowymi i portykami, pełnił funkcję podobną do dzisiejszego rynku – tu odbywały się spotkania obywateli, procesje, uroczystości, a także działalność handlowa i sądowa.

Do dziś można podziwiać oryginalne fragmenty kolumn, fundamenty świątyń, schody oraz kamienne płyty posadzkowe, które tworzą mozaikę przeszłości pod otwartym niebem. W centralnej części placu zachowała się kolumna karna, do której w czasach średniowiecznych przywiązywano przestępców. Forum zostało częściowo zabudowane w okresie wczesnego chrześcijaństwa, kiedy powstał Kościół św. Donata oraz katedra św. Anastazji, co nadało temu miejscu dodatkowy wymiar kulturowy.

Narodni Trg, czyli Plac Ludowy

Narodni Trg, czyli Plac Ludowy, to centralny punkt życia towarzyskiego i kulturalnego Zadaru od czasów średniowiecza. Znajduje się w obrębie starego miasta i od wieków pełni funkcję reprezentacyjnego rynku miejskiego, który dziś przyciąga zarówno turystów, jak i mieszkańców swoją atmosferą i zabytkową architekturą. Plac powstał w XII wieku jako nowy punkt skupiający życie społeczne po zanikającym znaczeniu Forum Romanum. Z biegiem lat rozbudowano go o reprezentacyjne gmachy, które do dziś definiują jego charakter. Na szczególną uwagę zasługują Loggia Miejska (Gradska Loža), która w przeszłości była miejscem ogłaszania dekretów i wyroków, oraz budynek Rady Miejskiej (Gradska straža) z wieżą zegarową z XVIII wieku.

W czasach Republiki Weneckiej – Narodni Trg był miejscem codziennych spotkań, handlu i uroczystości – tę funkcję zachował do dziś. Dziś plac tętni życiem dzięki kawiarniom, restauracjom i wydarzeniom plenerowym, które organizowane są tu przez większą część roku. To właśnie tutaj odbywają się koncerty, pokazy lokalnego rzemiosła i świąteczne jarmarki.

Muzeum Starożytnego Szkła

Muzeum Starożytnego Szkła w Zadarze (chor. Muzej antičkog stakla) to jedno z najciekawszych i najbardziej unikatowych muzeów w Chorwacji, a nawet w całej Europie. Znajduje się w zabytkowym pałacu Cosmacendi z XIX wieku, malowniczo położonym na wzgórzu nad portem Jazine. Instytucja została otwarta w 2009 roku, a jej kolekcja obejmuje ponad 5000 eksponatów pochodzących głównie z okresu rzymskiego. Zbiory muzeum prezentują szklane artefakty znalezione w regionie Dalmacji, przede wszystkim w okolicach Zadaru, Ninu i Asserii. Wśród najcenniejszych eksponatów znajdują się flakoniki perfum, naczynia codziennego użytku, biżuteria, a także wyjątkowe przedmioty liturgiczne i pogrzebowe. Niektóre z nich liczą sobie ponad 2000 lat, zachwycając precyzją wykonania, kolorem i ornamentyką. Oprócz klasycznej ekspozycji muzeum oferuje także pokazy dmuchania szkła na żywo, prowadzone przez doświadczonych rzemieślników. To niezwykła okazja, by zobaczyć, jak z rozżarzonej masy szklanej powstają delikatne naczynia i ozdoby – dokładnie tak, jak robili to rzymscy mistrzowie.

Muzeum Iluzji

Muzeum Iluzji w Zadarze (chor. Muzej iluzija Zadar) to interaktywna atrakcja, która łączy zabawę z edukacją i przyciąga turystów w każdym wieku. Położone w samym centrum starego miasta, przy ulicy Poljana Zemaljskog Odbora, muzeum oferuje ponad 70 eksponatów, które wciągają odwiedzających w świat optycznych złudzeń, fizycznych zagadek i eksperymentów percepcyjnych. Wśród najbardziej popularnych atrakcji znajdują się pokój Amesa, w którym osoby zmieniają rozmiar w zależności od miejsca, pokój luster tworzący nieskończoną iluzję odbić, wirujący tunel zaburzający równowagę oraz trójwymiarowe hologramy. Każde z pomieszczeń zaprojektowane jest tak, by zaskakiwać, bawić i jednocześnie pobudzać do refleksji nad tym, jak działa ludzki umysł i zmysły.

Muzeum to również doskonałe miejsce do zrobienia niezwykłych zdjęć i filmików, które trudno później wytłumaczyć bez kontekstu. Dzięki temu jest to nie tylko przestrzeń nauki, ale i nowoczesna rozrywka, idealna dla rodzin z dziećmi, par oraz grup przyjaciół. Placówka jest częścią międzynarodowej sieci Muzeów Iluzji, która działa także m.in. w Zagrzebiu, Splicie, Wiedniu i Paryżu. Zadar może poszczycić się jedną z najbardziej nowoczesnych i estetycznie zaprojektowanych lokalizacji tej sieci w Europie.

Split – największe miasto południowej Dalmacji

Split to największe miasto południowej Dalmacji i drugie pod względem wielkości – zaraz po Zagrzebiu – miasto w Chorwacji. Zamieszkuje je ponad 200 tysięcy osób, a to z pewnością jest dla niektórych turystów swoistym wyznacznikiem atrakcyjności. Split słynie przede wszystkim z tego, że miasto to nigdy nie zasypia. Znajduje się tam niezwykle pokaźna baza nocnych klubów, drogich i modnych restauracji, a także luksusowych butików. Miasto to było niegdyś grecką kolonią, a można to podziwiać w momencie, kiedy wybierzemy się na spacer niezwykle ciasnymi i pełnymi uroku uliczkami starego miasta. Split tak naprawdę ma turystom do zaoferowania niezwykle wiele. Choć nie znajdziemy tam tak wielu zabytków i przykładów różnorodnych stylów w architekturze co w samym Zadarze, to Split w dalszym ciągu ma wiele do zaoferowania.

Jakie są największe atrakcje Splitu i co można robić w mieście?

Wydawać by się mogło, że Split to miasto rozrywkowe, w którym nocą na ulicach nie gasną światła, a muzyka wcale nie kończy rozbrzmiewać wraz z ciszą nocną. Jednak Split to również wiele atrakcji dla turystów, którzy pomiędzy odpoczynkiem na plaży, chcą również „coś” pozwiedzać. Oto lista największych atrakcji miasta, których z pewnością nie można pominąć:

Pałac Dioklecjana

Dioklecijanova palača to jedna z najważniejszych i najlepiej zachowanych budowli rzymskich na świecie, a zarazem historyczne jądro miasta Split. Został wzniesiony na przełomie III i IV wieku n.e. przez cesarza Dioklecjana. Po abdykacji zamieszkał w nim aż do swojej śmierci. Pałac nie był typowym pałacem cesarskim – był to raczej kompleks rezydencjonalno-wojskowy, łączący funkcje fortecy, świątyni i willi. Całość zajmuje powierzchnię około 30 000 m² i otoczona jest murami obronnymi z czterema bramami: Złotą, Srebrną, Brązową i Żelazną. Wewnątrz znajdowały się m.in. cesarskie apartamenty, dziedziniec Perystyl, świątynie, łaźnie oraz budynki administracyjne. Szczególnym elementem kompleksu jest Mauzoleum Dioklecjana, które później przekształcono w katedrę św. Dujama – patrona Splitu. To unikatowy przypadek, gdy miejsce pochówku rzymskiego cesarza poganina stało się chrześcijańską świątynią.

Podziemne hale pałacowe, stanowią dziś jedną z największych atrakcji turystycznych miasta. Wykorzystywane są jako przestrzeń wystawiennicza oraz plan filmowy – m.in. dla serialu „Gra o tron”. W 1979 roku Pałac Dioklecjana wraz z historycznym centrum Splitu został wpisany na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO jako wyjątkowy przykład urbanistycznego ciągłego życia – przez wieki nie opuszczany, adaptowany, przekształcany, ale nigdy nie zniszczony.

Split: Wycieczka piesza po Starym Mieście i Pałacu Dioklecjana

Wycieczka piesza po Splicie to doskonała propozycja dla tych, którzy pragną poznać historię tego miast. Pod okiem profesjonalnego przewodnika odkryjesz sekrety Pałacu Dioklecjana, średniowiecznych zaułków oraz placów, które przez wieki były świadkami wielkich wydarzeń i codziennego życia mieszkańców Dalmacji. Spacer prowadzi przez serce Splitu i pozwala zrozumieć, dlaczego to miasto od wieków fascynuje podróżnych z całego świata. Dzięki opowieściom pełnym faktów, legend i lokalnych anegdot spojrzysz na kamienne mury zupełnie nowym okiem. Jeśli chcesz zwiedzać nie tylko wzrokiem, ale i słuchem, sercem oraz wyobraźnią – wybierz tę wycieczkę pieszą po Splicie dostępną na GetYourGuide.

Średniowieczne Stare Miasto

Stare Miasto w Splicie to niezwykłe połączenie historii rzymskiej i średniowiecznej. W jego centrum znajduje się Pałac Dioklecjana, wokół którego przez wieki rozwijała się miejska tkanka, zamieszkana od IV wieku n.e. Po upadku Imperium Rzymskiego pałac został stopniowo przekształcany przez miejscową ludność – w jego wnętrzach i wzdłuż murów powstały nowe ulice, domy, kościoły i targowiska. Dzięki temu Split uchodzi za jedyne miasto na świecie, które w całości powstało na fundamentach cesarskiej rezydencji. Średniowieczne Stare Miasto charakteryzuje się labiryntem wąskich, kamiennych uliczek, gdzie niemal każdy budynek ma swoją wielowiekową historię. Spacerując po tych ulicach, mijasz gotyckie i renesansowe pałace, sklepione przejścia i kamienice z herbami dawnych rodów. Szczególnie warte uwagi są Plac Narodni (Plac Ludowy) z budynkami z czasów weneckich, Plac Voćni trg z barokowym pałacem Milesi oraz ulica Krešimirova.

W średniowieczu Split stał się częścią Republiki Weneckiej, co znalazło odzwierciedlenie w architekturze i układzie przestrzennym. Wiele z zachowanych budowli – jak loggia miejska, kościół św. Rocha czy pozostałości miejskich murów – nosi cechy typowe dla architektury weneckiej Dalmacji.

Riva

Riva to słynna nadmorska promenada w Splicie, rozciągająca się wzdłuż południowej fasady Pałacu Dioklecjana. Jej historia sięga czasów rzymskich. Lecz obecny kształt nadano jej głównie w okresie panowania francuskiego i austriackiego w XIX wieku, kiedy to nabrzeże zmodernizowano i uregulowano. Dziś Riva to serce miejskiego życia, miejsce spacerów, spotkań i wydarzeń kulturalnych. Otoczona palmami i eleganckimi fasadami budynków, stanowi reprezentacyjną wizytówkę Splitu. Promenada tętni życiem od rana do późnej nocy – poranne kawy w kawiarniach z widokiem na port, popołudniowe spacery w cieniu, wieczorne koncerty i letnie festiwale to codzienność Rivy.

Z Rivy roztacza się widok na Adriatyk, port jachtowy i pobliskie wyspy, a także na południową część murów pałacowych. Ciekawostką jest fakt, że w trakcie ważnych wydarzeń – jak uroczystości narodowe czy obchody Dnia Miasta – Riva pełni funkcję głównego forum publicznego Splitu.

Galeria Ivana Mestrovica

Galeria Ivana Meštrovića (chor. Galerija Meštrović) to jedno z najważniejszych muzeów sztuki w Chorwacji, poświęcone twórczości najsłynniejszego rzeźbiarza dalmatyńskiego pochodzenia – Ivana Meštrovića (1883–1962). Znajduje się na zboczu wzgórza Marjan, w willi zaprojektowanej przez samego artystę jako rezydencja i atelier.

Budynek powstał w latach 30. XX wieku w stylu klasycyzującej moderny i harmonijnie wkomponowuje się w śródziemnomorski krajobraz. W 1952 roku Meštrović podarował swoją willę, wraz z kolekcją dzieł, państwu chorwackiemu. Dziś mieści się tu muzeum, które prezentuje ponad 190 rzeźb, 580 rysunków, obrazy, meble i projekty architektoniczne artysty. Twórczość Meštrovića łączy motywy antyczne, religijne i narodowe. Dodatkowo jego dzieła są rozsiane po całym świecie – od Watykanu i Chicago po Belgrad i Split. W galerii można zobaczyć zarówno monumentalne kompozycje z marmuru i brązu, jak i intymne portrety oraz rzeźby sakralne. Szczególną uwagę przyciąga cykl figur Chrystusa i świętych, inspirowany chorwackim chrześcijaństwem i kulturą słowiańską.

Muzeum Archeologiczne w Splicie

Muzeum Archeologiczne w Splicie (chor. Arheološki muzej u Splitu) to najstarsze muzeum w Chorwacji, założone w 1820 roku z inicjatywy cesarza Franciszka I. Powstało w celu ochrony i prezentacji znalezisk archeologicznych z obszaru Dalmacji, zwłaszcza tych odkrytych w okolicach Salony – dawnej stolicy rzymskiej prowincji Dalmacja. Główna siedziba muzeum mieści się przy ulicy Zrinsko-Frankopanska, w monumentalnym budynku z początku XX wieku. Budynek otoczony jest ogrodem z antycznymi kolumnami, sarkofagami i kamiennymi inskrypcjami. Kolekcja obejmuje ponad 150 000 eksponatów i jest jedną z największych i najcenniejszych w Europie Środkowo-Wschodniej.

Wśród najważniejszych zbiorów znajdują się artefakty z epoki rzymskiej, greckiej i wczesnochrześcijańskiej, a także znaleziska z czasów prehistorycznych i średniowiecznych. Szczególną wartość mają marmurowe posągi, rzeźby cesarskie, mozaiki, urny pogrzebowe, monety, ceramika oraz epigrafika łacińska i grecka. Muzeum posiada także specjalną ekspozycję poświęconą rzymskiej Salonie, w której można zobaczyć unikalne znaleziska z nekropolii, bazylik i term. Dla miłośników historii wczesnego chrześcijaństwa interesujące będą liczne przedmioty kultu religijnego – krzyże, relikwiarze i inskrypcje nagrobne.

Rzymskie ruiny Solin

Solin (łac. Salona) to jedno z najważniejszych stanowisk archeologicznych w całej Chorwacji, oddalone zaledwie kilka kilometrów od Splitu. W starożytności Salona była stolicą rzymskiej prowincji Dalmacja i jednym z najpotężniejszych miast na wschodnim wybrzeżu Adriatyku. W szczytowym okresie, w III wieku n.e., liczyła nawet 60 000 mieszkańców – więcej niż dzisiejszy Solin. Miasto zostało założone przez Ilirów, a w I wieku p.n.e. przekształcone w rzymską kolonię – Colonia Martia Iulia Salona. Przez wieki rozwijało się jako centrum administracyjne, handlowe i religijne, aż do najazdów Awarów i Słowian w VII wieku. Wówczas większość ocalałych mieszkańców schroniła się w murach pobliskiego Pałacu Dioklecjana.

Do dziś w Solinie można zobaczyć rozległe ruiny, które ukazują dawną świetność tego miejsca. Wśród najważniejszych zabytków znajdują się pozostałości amfiteatru, mogącego pomieścić około 18 000 widzów, forum z bazyliką, termy miejskie i mury obronne z wieżami. Na uwagę zasługują także kompleksy sakralne z czasów wczesnego chrześcijaństwa. Szczególnie imponujące są ruiny biskupiego kompleksu z katedrą i baptysterium, uważane za jedne z najstarszych chrześcijańskich budowli w regionie. Solin to nie tylko relikty murów – to także miejsca pochówków pierwszych chrześcijan, w tym legendarnego św. Dujama (Domniusza), który później stał się patronem Splitu. Obszar nekropolii Manastirine skrywa setki starożytnych grobowców i inskrypcji.

Split czy Zadar – gdzie jechać?

Przejdźmy teraz do prostego podsumowania. Gdzie lepiej się udać na wymarzone wakacje? Do Zadaru? Czy może jednak do Splitu? Otóż w tej sytuacji podróżni nie mają innego wyjścia jak jedynie zadecydować samodzielnie. Oba miasta mają bowiem wiele do zaoferowania i z pewnością w obu z nich podróżni znajdą coś dla siebie. Warto dokonać wyboru uwzględniając swoje preferencje i zainteresowania. Jeśli zależy Ci na rozrywce, a nie na zwiedzaniu, to Split będzie z pewnością o wiele lepszym wyborem. Z kolej jeśli fascynuje Cię starożytność i średniowiecze, zarówno w sztuce, jak i w architekturze, to Zadar z całą pewnością będzie lepszym wyborem.

Turyści powinni pamiętać, że wakacje są co roku, a do Chorwacji zawsze warto powrócić. Może więc uda się Wam odwiedzić oba miasta? Zarówno Split, jak i Zadar przez cały rok czekają na turystów i pozwalają im korzystać z największych atrakcji. Choć decyzja na początku nie musi być zbyt prosta, to jednak warto w tym wypadku iść za głosem swojego serca. Być może w tym roku macie ochotę na szaleństwo w nocnych klubach, a dopiero w następnym roku będziecie chętni na intensywne spotkanie z historią? Wszystko zależy od Was i od tego, na co aktualnie macie ochotę. Bez względu na to, czy udacie się w pierwszej kolejności do Splitu, a dopiero później do Zadaru, czy odwrotnie, z pewnością nie pożałujecie swojej decyzji.

Najlepsze wycieczki