Na wyspie Hvar, znanej dziś głównie z plaż, życia nocnego i luksusowych marin, istnieje miejsce, które opowiada zupełnie inną historię. Velo Grablje to dawna lawendowa stolica wyspy – cicha, kamienna wioska położona w jej wnętrzu, gdzie czas jakby zatrzymał się kilkadziesiąt lat temu. Zwiedzanie Velo Grablje to krótka podróż w przeszłość Hvaru, do czasów, gdy o bogactwie wyspy decydowały pola lawendy, destylarnie olejków i ciężka praca mieszkańców, a nie turystyka. To idealny przystanek dla tych, którzy chcą zobaczyć autentyczną, mniej znaną twarz wyspy i zrozumieć, skąd wzięła się jej lawendowa legenda.
- Velo Grablje to niewielka, historyczna osada położona w głębi wyspy Hvar, z dala od nadmorskich kurortów.
- Miejscowość była w XIX wieku najważniejszym centrum uprawy lawendy w Dalmacji, a Hvar uchodził wtedy za „lawendową wyspę”.
- Największy rozkwit Velo Grablje przypada na drugą połowę XIX i początek XX wieku, gdy działały tu destylarnie olejku lawendowego.
- Spadek znaczenia nastąpił po pożarach i emigracji mieszkańców w XX wieku.
- Dziś Velo Grablje jest niemal opuszczone, ale zachowało oryginalną kamienną zabudowę i układ dawnej wioski.
- Co roku w czerwcu lub lipcu odbywa się tu Festiwal Lawendy, nawiązujący do lokalnych tradycji.
- Okolica jest szczególnie malownicza w okresie kwitnienia lawendy (czerwiec–lipiec).
- Zwiedzanie wioski zajmuje zwykle 30–45 minut, bez pośpiechu.
Skorzystaj z Booking.com gdzie znajdziesz najlepsze hotele i apartamenty
Potrzebujesz samochodu podczas wakacji, zarezerwuj z Booking.com lub przez discovercars.com
Promy zarezerwujesz z DirectFerries.com
Najlepsze oferty na bilety lotnicze znajdziesz tutaj
Ciebie to nic nie kosztuje, a ja pozyskam środki na następne artykuły. Z góry Ci dziękuję!
Gdzie znajduje się Wyspa Hvar?
Wyspa Hvar położona jest w południowo – zachodniej części Dalmacji. Charakteryzuje się górzystym ukształtowaniem terenu oraz największym nasłonecznieniem w roku. Jest jednym z piękniejszych miejsc Chorwacji. Podczas wakacji wyspę odwiedzają tłumy turystów. Powodem tak licznych wycieczek są wspaniałe, a nawet dzikie plaże, ciekawe zabytki oraz fantastyczna, bałkańska kuchnia.
Dostać się na wyspę można jedynie drogą morską – katamaranem lub przeprawą promową. Poruszając się po Hvarze autem, należy uważać na kręte i niebezpieczne drogi. Na środek transportu śródlądowego można wybrać również autobusy kursujące zbieżnie z nadpłynięciem promów lub przemieszczanie się rowerami.

Velo Grablje – miasto lawendy na wyspie Hvar
,,Lawendowa wyspa” to druga, również często używana nazwa Hvaru. Jak można się domyśleć, znajdują się tam liczne pola lawendy. Aby wczuć się w osobliwy klimat tego obszaru, warto przyjechać na wyspę w porze kwitnięcia lawendy (przełom czerwca i lipca). W tym okresie zapach lawendy na Hvarze jest wszechobecny. Miejscem, które szczególnie słynie z tych śródziemnomorskich krzewów jest Velo Grablje. Ta niezwykła wieś leży około 10 kilometrów od miasta Hvar oraz 6 kilometrów od Brusje. Znajduje się na zboczach umiejscowionych nad głęboką doliną.
Oprócz pól lawendy turystów zachwycają ciągnące się przez wzgórza oliwne gaje i winnice oraz wrzosowiska. Do Velo Grablje można dostać się na trzy sposoby: drogą z Hvaru przez miejscowość Brusje, drogą z miejscowości Selca lub najczęściej wybieraną – drogą przez kanion. Zwiedzając tą malowniczą wieś można zobaczyć zabytki takie jak kościół z 1886 roku pod wezwaniem św. Kosmy i Damiana czy kościół św. Vid z X wieku. Na turystach wrażenie robi też tamtejsza architektura krajobrazu, domki wykonane z kamienia oraz wąskie uliczki.
Festiwal lawendy w Velo Grablje
W obecnych czasach wioska jest opustoszała, na stałe zamieszkuje ją jedynie parę osób. Co roku jednak są dni, kiedy tętni ona życiem. Festiwal lawendy, który odbywa się zazwyczaj pod koniec czerwca to idealna okazja do odwiedzenia Velo Grablje. Mieszkańcy wyspy chcą w ten sposób okazać szacunek dziedzictwu kulturowemu i celebrować ważność tamtejszej tradycji. Wydarzenie to przyciąga producentów lawendy z całego Hvaru.

Prezentują oni swoje wyroby kosmetyczne (mydełka, oleje i olejki eteryczne, szampony, sole do kąpieli) oraz żywieniowe (miód, marmolady, lody). Oprócz produktów wytworzonych z lawendy można kupić inne ojczyste specjały takie jak miody szałwiowe i rozmarynowe, oliwę z oliwek, chorwackie wino. Warto zwrócić też uwagę na lawendowe świece lub suszoną lawendę, która po schowaniu w szafie będzie strzegła ubrania przed molami. Atrakcją festiwalu są pokazy zbiorów lawendy i trwająca parę godzin destylacja olejków. Można zobaczyć na żywo proces destylacji oleju lawendowego i rozmarynowego. W tych dniach turystom udostępnione jest do zwiedzania muzeum lawendy, w którym przechowywane są maszyny oraz narzędzia używane niegdyś do zbiorów i obróbki roślin leczniczych. Dodatkowo w te szczególne, czerwcowe dni odbywają się animacje i wieczorne koncerty.
Velo Grablje – czy warto zwiedzić miasto lawendy na wyspie Hvar? Podsumowanie
Velo Grablje nie jest miejscem, które zwiedza się dla atrakcji w klasycznym sensie. To przestrzeń ciszy, historii i zapachu lawendy, która pozwala zrozumieć, jak wyglądało życie na wyspie Hvar zanim stała się jednym z najpopularniejszych kierunków wakacyjnych w Chorwacji.
Krótki przystanek w dawnej „lawendowej stolicy” to idealne uzupełnienie pobytu nad morzem – szczególnie dla osób ceniących lokalne historie, spokojne miejsca i krajobrazy z dala od tłumów. Velo Grablje pokazuje Hvar w jego najbardziej autentycznym, surowym wydaniu.
Zobacz również nasz artykuł o zwiedzaniu Brusje – wiosce lawendy w Hvar, która znajduje się niedaleko Velo Grablje!


