Kiedy mowa o rzymskiej Dalmacji, wielu od razu myśli o monumentalnym Pałacu Dioklecjana w Splicie. Jednak zaledwie kilka kilometrów dalej leży miejsce, od którego wszystko się zaczęło – starożytna Salona, dzisiejszy Solin. To właśnie tutaj biło serce rzymskiej prowincji, tędy przechodziły szlaki kupieckie, a w murach miasta rozbrzmiewała łacina, greka i miejscowe dialekty. Dziś ruiny tego niegdyś potężnego ośrodka przypominają o dawnym bogactwie Dalmacji, zachęcając do spaceru wśród kolumn, murów i amfiteatru, gdzie historia jest na wyciągnięcie ręki. Salona to nie tylko wykopaliska – to podróż w czasie, do epoki cesarzy, legionistów i pierwszych chrześcijan. To miejsce, które potrafi oczarować zarówno pasjonatów historii, jak i tych, którzy po prostu chcą poczuć klimat starożytnego miasta w samym sercu Chorwacji.
• Salona była największym miastem rzymskiej Dalmacji – w czasach świetności liczyła nawet 60 tysięcy mieszkańców, czyli więcej niż dzisiejszy Solin.
• Cesarz Dioklecjan urodził się właśnie w okolicach Salony, a po abdykacji zamieszkał w pobliskim pałacu, który dziś stanowi centrum Splitu.
• Amfiteatr w Salonie mógł pomieścić około 18 tysięcy widzów – odbywały się tu walki gladiatorów, igrzyska i spektakle teatralne.
• Zniszczenie Salony w VII wieku przez Awarów i Słowian doprowadziło do narodzin Splitu – mieszkańcy uciekli do pałacu Dioklecjana i dali początek nowemu miastu.
• Dziś ruiny Salony rozciągają się na obszarze kilkudziesięciu hektarów, tworząc jeden z najciekawszych parków archeologicznych w Chorwacji.
• Wstęp jest symbolicznie płatny (kilka euro), a część terenu można zwiedzać bez biletu.
• Ciekawostka: w 2019 roku w ruinach Salony nakręcono kilka scen do historycznych produkcji dokumentalnych o starożytnym Rzymie.
Skorzystaj z Booking.com gdzie znajdziesz najlepsze hotele i apartamenty
Potrzebujesz samochodu podczas wakacji, zarezerwuj z Booking.com lub przez discovercars.com
Promy zarezerwujesz z DirectFerries.com
Najlepsze oferty na bilety lotnicze znajdziesz tutaj
Ciebie to nic nie kosztuje, a ja pozyskam środki na następne artykuły. Z góry Ci dziękuję!
Starożytne miasto w chorwackiej Dalmacji
Żeby dotrzeć do Salony, należy udać się do Dalmacji. To historyczna kraina o długości 400 km i szerokości 50 km, której początki sięgają starożytności. Teren początkowo zamieszkiwali Dalmacji, a VII i VI wieku p.n.e. swoje kolonie założyli na nim starożytni Grecy. W III i II wieku p.n.e. Dalmacja została podbita przez Cesarstwo Rzymskie. Stolicą rzymskiej prowincji stało się miasto o nazwie Salona, które w latach swej świetności zamieszkiwało nawet 60 tys. osób.
Pomimo upływu lat zachowały się liczne pozostałości po tym antycznym mieście. Choć kompleks ruin wyróżnia się malowniczym położeniem i ma ogromną wartość historyczną, nie jest szczególnie chętnie odwiedzany przez turystów. Dzięki temu miłośnicy historii i starożytności mogą w spokoju zwiedzać ruiny tego miasta.
Historia starożytnego miasta Salona
W okresie panowania Rzymian, starożytna Salona stała się największym i najbogatszym miastem w Dalmacji. Leży u podnóża góry Kozjak. Tę starożytną miejscowość otoczono wysokimi murami oraz licznymi basztami. Początkowo Salona miała kształt trapezu, jednak wraz z rozwojem doszło do znacznej rozbudowy miasta. Najbardziej dynamiczny rozwój towarzyszył panowaniu Oktawiana Augusta. W tym okresie w tej rzymskiej prowincji zbudowano wiele okazałych budowli, takich jak teatr na 3000 miejsc oraz amfiteatr mieszczący aż 17000 osób.
Salonę uznaje się za ważny ośrodek chrześcijaństwa. Zdaniem historyków pierwszym biskupem miasta był św. Wenancjusz, a kolejny biskup św. Domnion zginął śmiercią męczeńską. Podczas najazdu barbarzyńców w VII wieku miejscowość spustoszono, a część relikwii wywieziono. Wraz z rozwojem pobliskiego Splitu, Salona zaczęła stopniowo tracić swoją pozycję, której nigdy nie udało się odbudować.
Najważniejsze zabytki Salony
Pomimo upływu lat na terenie Salony zachowało się wiele zabytków. Jednym z najważniejszych jest największy wczesnochrześcijański cmentarz, który określa się jako Manastirine. Na jego terenie archeolodzy odkryli ponad 1000 grobów. Przyjmuje się, że początkowo cmentarz miał charakter nielegalny. Po jego zalegalizowaniu miejsca pochówku ozdabiano pięknymi sarkofagami. W centrum cmentarza znajdują się ruiny trójnawowej bazyliki.
Jednym z najważniejszych zabytków dostępnych dla zwiedzających jest położony w południowo-zachodniej części miasta amfiteatr. To monumentalna trzypiętrowa konstrukcja mieszcząca 17000 osób. Na dwóch niższych kondygnacjach znajdowały się miejsca siedzące, powyżej nich trybuna z miejscami stojącymi. Powierzchnia areny wynosiła 2500 m². Amfiteatr wykorzystywano m.in. podczas walk gladiatorów. Zgromadzeni na trybunach widzowie byli również świadkami mordowania chrześcijan oraz walk ze zwierzętami.
Turyści odwiedzający Salonę mogą zobaczyć ruiny rynku, teatru oraz świątyni poświęconej bogowi nieba Jowiszowi, a także boginiom Minerwie i Junonie. Teatr zbudowany około I wieku naszej ery stanowił kolejną monumentalną budowlę, mogącą pomieścić nawet 3000 widzów. Ważnym zabytkiem są też pozostałości mostu o pięciu łukach, który rozciągał się nad rozlewiskiem rzeki Jadro.
Tuż za miejskimi murami Salony znajdowała się bazylika, stanowiąca siedzibę biskupów. Wzniesiono ją w celu upamiętnienia męczenników z czasów prześladowań chrześcijan. Zachowane ruiny wraz z tablicą informacyjną pozwalają wyobrazić sobie, jak wyglądała budowla w okresie swej świetności.
Split: Wycieczka Blue Line do Salony, Klis i Trogiru
Jeśli lubisz, gdy historia nabiera barw, a starożytne ruiny, zamki i nadmorskie miasteczka układają się w jedną fascynującą opowieść – ta wycieczka do Salony ze Splitu jest właśnie dla Ciebie. Wycieczka zaczyna się w centrum Splitu, skąd komfortowym autobusem ruszasz do starożytnej Salony – miejsca, w którym zaczęła się rzymska historia całej Dalmacji. Wśród ruin dawnych murów obronnych, kolumnad i amfiteatru przewodnik opowie o cesarzu Dioklecjanie, o pierwszych chrześcijanach i o mieście, które dało początek dzisiejszemu Splitowi. Spacer po Salonie to jak przeniesienie się w czasie – zaledwie kilka minut jazdy od współczesnego miasta, a czujesz się jak w Rzymie sprzed dwóch tysięcy lat.
Następnym punktem programu jest twierdza Klis – potężna forteca wzniesiona na skalistym wzgórzu. Widok z jej murów zapiera dech: z jednej strony błękit Adriatyku i Split, z drugiej zielone wzgórza Dalmacji. To miejsce znane nie tylko z historii bitew i wojen – to właśnie tutaj kręcono wiele scen do serialu Gra o Tron, w którym Klis wcielał się w legendarne miasto Meereen.
Na zakończenie wycieczki czeka Trogir – miasteczko, które samo w sobie jest żywym muzeum. Zbudowane na maleńkiej wyspie, połączone z lądem i wyspą Čiovo mostami, zachwyca ciasnymi uliczkami, kamiennymi domami i dźwiękiem cykad odbijającym się od murów katedry św. Wawrzyńca.
Dlaczego warto?
– Bo w jeden dzień odwiedzisz trzy najpiękniejsze miejsca środkowej Dalmacji.
– Bo to wygodny sposób, by bez stresu zobaczyć więcej – bez konieczności wynajmu auta czy planowania tras.
– Bo każde z tych miejsc ma inny charakter: rzymska Salona, średniowieczna forteca Klis i romantyczny Trogir tworzą razem fascynującą mozaikę historii i kultury.Zarezerwuj wycieczkę tutaj:
👉 Blue Line Tour: Salona, Klis i Trogir z Splitu
Zwiedzanie ruin starożytnego miasta
Salona uznawana jest obecnie za jedną z atrakcji turystycznych Splitu. Do ruin tej starożytnej miejscowości można udać się własnym samochodem bądź autobusem linii nr 1. Turyści wybierający komunikację publiczną, mogą wsiąść na przystanku HNK znajdującym się przy Teatrze Narodowym i wysiąść na przystanku Starine zlokalizowanym tuż przy wejściu na cmentarz Manastirine.
Wstęp na teren ruin jest płatny – 8 euro osoba dorosła. Salony jednak nie ogrodzono, dlatego cześć zabytków można zobaczyć bez konieczności kupowania biletu. Bez ważnego biletu wstępu nie da się jednak zobaczyć ruin cmentarza, amfiteatru oraz bazyliki, czyli najlepiej zachowanych elementów starożytnego miasta. Koszty zakupu biletów nie są duże, dlatego nie obciążą zbyt mocno budżetu żadnego turysty. Ze względu na rozległy teren na zwiedzanie ruin trzeba poświęcić około 2-3 godzin. Warto więc zabrać ze sobą wodę, suchy prowiant i wygodne obuwie.
Jeśli chodzi o bazę noclegową, jest ona szczególnie mocno rozwinięta w pobliskim Splicie. Salona, której obecna nazwa to Solin nie leży nad samym morzem, dlatego nie przyciąga tak wielu turystów. To miejsce szczególnie polecane osobom nastawionym na zwiedzanie, które pragną uniknąć zgiełku dużych miast. Warto podkreślić, że noclegi w okolicy ruin są zdecydowanie tańsze niż te znajdujące się w centrum Splitu.
Sprawdź także nasz wpis z top pytań i odpowiedzi na temat Półwyspu Pelješac!
